ورود و ثبت نام

چرا سبک زندگی اسلامی ؟

به عقیده صاحب نظران سبک زندگی که متاثر از باورهای هر شخص می باشد ارزشهای آن جامعه را نشان می دهد که در جهان بینی مادی ارزش های لذت گرایانه چهارچوب زندگی را می چیند اما در جهان‌بینی الهی ارزش‌های کمال گرایانه که بر محوریت سعادت می باشد سبک زندگی را تشکیل می دهد. در […]
life style - چرا سبک زندگی اسلامی ؟

به عقیده صاحب نظران سبک زندگی که متاثر از باورهای هر شخص می باشد ارزشهای آن جامعه را نشان می دهد که در جهان بینی مادی ارزش های لذت گرایانه چهارچوب زندگی را می چیند اما در جهان‌بینی الهی ارزش‌های کمال گرایانه که بر محوریت سعادت می باشد سبک زندگی را تشکیل می دهد.

در عصر کنونی که کمبودها و کاستی های سبک زندگی مادی و غیر دینی برای همه مشخص شده، اهمیت و ضرورت یک سبک زندگی بر پایه دین برای بسیاری از مردم محرز شده است و در سبک زندگی که مد نظر اسلام می‌باشد مجموعه‌ای از موضوعات که اسلام آنها را قبول دارند و بر اساس آن ها خط کشی برای رفتار و گفتار ما گذاشته شده است مورد نظر است. در این سبک “توحید” و “خدا” محور می باشد و همه چیز حول محور توحید است. ارزش های اسلامی حاکم است که مهمترین معیار این سبک می باشد و تمام ارکان زندگی شخصی و اجتماع بر اساس رهنمودهای قرآن و روایات است. یک سبک واقع گرایانه که نگاه متعالی به جهان و انسان دارد و بشر را مسئول می داند که می تواند سرنوشت خودش را تغییر بدهد و به دست خودش رقم بزند. هدف از این سبک زندگی رسیدن به حیات طیبه است توسط دو ملاک درونی “ایمان” و بیرونی “عمل” صالح.

این مدل زندگی بیشترین هماهنگی را برای رسیدن به قرب الهی دارد؛ هدف نهایی از کمال رسیدن به خدا و لقاء الله است که باید تمام شئون زندگی اعم از عبادات، مشاغل، تفریحات، تحصیلات، خوراک، پوشاک، هنر، معماری، گفتار، تولید، مصرف، سبک پوشش و آراستگی و تمام ارکان زندگی حول این محور میگردد.

در سبک زندگی غربی اصالت فقط “فرد” می باشد و عموم نظریه پردازان غربی معتقدند که فرد باید به خودش توجه کند و اصالت سود و لذت در رأس تمام اهداف می باشد، اما در سبک زندگی اسلامی فرد باید هم به خودش و هم به دیگران توجه کند و ارتباط موثر و مفید بین این دو برقرار باشد. با توجه به آیه ۱۰۵ سوره مائده در سبک زندگی اسلامی افراد باید به خودشان توجه کنند اما این مسئله اصل نیست، بلکه باید به نیازهای خودشان پاسخ بدهند و در عین حال به تمام ابعاد جامعه هم توجه داشته باشند و اسلام یک چارچوب خاص برای روابط اجتماعی مشخص نموده است.

در کوتاهترین سوره قرآن که سوره عصر می باشد همان طور که به مسائل فردی مثل ایمان و عمل صالح برای تعالی انسان تاکید شده، اما شرط اینکه انسان خسران کند و زیان نبیند را روابط اجتماعی مطرح می کند و این نشان دهنده این است که سبک زندگی اسلامی صرفاً بر پایه فرد بنا نشده پس از به این نتیجه می رسیم که شاخص های سبک زندگی اسلامی در دو بعد فردی و اجتماعی می باشد.

سبک زندگی اسلامی بر پایه سه محور اعتقادات، اخلاقیات و عبادات (وظایف عملی) می باشد. بر این اساس تعالیم اسلام تمام زندگی را پوشش میدهد و این زندگی یک زندگی ایده آل و متناسب با فطرت می باشد. این سبک زندگی جامعیت دارد و مولفه های مختلف را در بر می گیرد: اعم از اجتماعی، عبادی، باور، اخلاقی، مالی، خانواده، سلامت، علم، تفکر و حتی مولفه های امنیتی و دفاعی و غیره

شاخص‌های سبک زندگی اسلامی دو دسته شاخص های فردی و اجتماعی تقسیم میشوند:

مشخصه های فردی را می‌توانیم به ۵ زیر مجموعه دسته بندی کنیم:

۱-تقوای فردی و خدامحوری: که این نشان دهنده تحت فرمان عقل زندگی کردن است و انسان با تقوا خودش را از هر چیزی که دین معین کرده به عنوان گناه و پلیدی حفظ می کند چون منشاء بیشتر گرفتاریهای بشر خود اوست و هر کسی بالاترین دشمن خودش می باشد و می تواند سرنوشت خودش را رقم بزند. اغلب مشکلات ما از بیرون از ما نیامده ،خودمان برای خودمون درست کردیم و با توجه به این ها می توان گفت که تقوا چه اندازه موثر است تا انسان را از مصیبت و بدبختی و فتنه دور کند.

۲- تفکر: معرفت داشتن باعث حرکت می شود برای اینکه تفکر درست داشته باشیم نیاز به دانش داریم و اسلام هم اهمیت زیادی برای دانش قائل شده، انسان باید فطرت انسانی اش را بشناسد و به دنبال آن باشد. همانطور که امام علی علیه السلام فرمودند: هیچ خیری نیست در عبادتی که تفکر در آن نباشد.

۳-راستگویی و صداقت: که از بهترین ویژگی های یک انسان سالم می باشد و یک ابزار قدرتمند برای اینکه اطمینان و اعتبار بسازیم. این خصیصه دستم را برای خواسته ها و برنامه هایمان باز می کند. یک نیروی نامرئی است که جلوی اشتباه و خطا را میگیرد افراد صادق قدرت و جرأت بسیاری برای رویارویی با حقیقت دارند. صداقت زندگی را بر پایه سالم بنا می کند و استحکام آن را دوچندان میکند. خدای متعال در قرآن میفرماید: در روز قیامت تنها کسانی رستگار می‌شوند و از آتش رهایی می‌یابند که راستگو باشند.

۴-مهم بودن سلامتی: با توجه به اینکه سبک زندگی اسلامی یک بستر گسترده است و تمام ابعاد زندگی را در بر می گیرد و برای همه آنها الگو دارد، در مورد تغذیه هم دستوراتی دارد. رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم می فرمایند: دو نعمت هستند که شناخته شده نیستند آن هم ”امنیت” و “عافیت” هستند. توصیه به سلامتی حفظ سلامتی در اسلام بسیار مهم است و یکی از قطعه های پازل سبک زندگی فردی می باشد. اگر بدن خود را سالم نگه داریم می توانیم روح سالم، عبادت سالم، جهاد انفاق و کمک به دیگران و بقیه امورات خود را انجام دهیم.

۵-صبر و خویشتن داری: همه ما فراز و فرودهایی دارد. انسان ها در برخورد با مشکلات از ابزارها و مهارتهای مختلف استفاده می‌کنند و اگر از مهارت کافی برخوردار نباشند از نظر ذهنی و روانی به بن بست می خورند. در آموزه های دینی ما سعی شده که پیش نیازهایی به ما معرفی شود تا به این مرحله نرسیم. بزرگترین مهارتی که می توانیم به کار ببریم بردباری و خویشتنداری است که در تحمل شکست و ناکامی بسیار به ما کمک می کند. در یک حدیث از امام حسین علیه السلام بردباری را به عنوان زیور انسان بیان فرموده‌اند که انسان هر چه قدر میل به جمع‌آوری کردن زینتهای مادی دارد همان قدر اگر بردباری اش زیاد شود زینت روحی او افزایش می یابد.

مشخصه های اجتماعی هم به ۵ دسته تقسیم میشوند:

۱-کوشش و تلاش: انسان پس از اینکه تفکر داشت و دانش به دست آورد نیاز دارد که کوشش و تلاش کند تا زنده بماند. اسلام برای سبک کار و تلاش و تامین معاش توصیه و راهکار دارد و انسانها را از تنبلی برحذر داشته چون کسالت هم به دین و هم به دنیای انسان ضرر می زنند. کلام مولا علی علیه السلام میفرمایند: «خوش اخلاقی در سه چیز است : دوری کردن از حرام، طلب حلال و فراهم آوردن آسایش و رفاه برای خانواده».

در سبک زندگی اسلامی انسان باید تلاش کند تا فقیر نباشد البته در عین اینکه به دنیا دل نمی بندد و زاهدانه زندگی می کند باید تمام تلاش خود را انجام بدهد.

۲-اعتدال و میانه: همانطور که از نامش مشخص است که انتخاب درست در اعتدال و دوری از افراط و تفریط است. قرآن کریم امت مسلمان را امت میانه و وسط می نامد. مسلمانان برخلاف سایر فِرق از مقرراتی تبعیت می‌کنند که قانونگذار به تمام نیازهای فطری انسان آگاه بوده و همه جهات زندگی جسمی و روحی رو در نظر داشته است.

حضرت رسول صلی الله علیه و آله چه در رفتار فردی که در خانواده و چه در اجتماع و کارهای سیاسی حتی در مقابله با دشمن و میدان نبرد هم اعتدال را حفظ می کردند. متاسفانه بیشتر از افراد و حتی بیشتر جوامع دنیا این اصل را ندارند یا رعایت نمی کنند و با افراط و تفریط از مسیر صحیح و کمال خارج میشوند. می گویند شأن عقل “اعتدال” است و شأن جهل “عدم اعتدال”؛ یعنی انسان عاقل متعادل است. همانطور که در نهج البلاغه آمده است که جاهل را نمیبینیم مگر در افراط یا تفریط.

اعتدال باید هم در افکار ما هم در کردار و رفتار ما و هم در گفتار ما نمود داشته باشد.

۳-پایبندی به خانواده: اسلام به نهاد خانواده یک اهتمام ویژه دارد و خانواده را شاهراه اصلی رسیدن به پیشرفت و کمال می داند و به همین دلیل است که تمام عوامل شیطانی تلاش می‌کنند تا این مسیر را مسدود کنند. یکی از راهبردهای سیاستمداران غربی تغییر سبک زندگی در راستای همین هدف است که ارزش ها را کمرنگ کنند. کمرنگ شدن معنویت و تغییر هویت فردی و اجتماعی و تضعیف نهاد خانواده یکی از عوامل اصلی طلاق در عصر کنونی می باشد. ارزش خانواده بیشتر از هر چیز بر اساس دوستی و مودت بین اعضای آن است.

۴-صله رحم: یکی از مسائل مهم در روابط اجتماعی ارتباط داشتن خانواده‌ها و دوستان و اجتماع با هم است. زمانی که قطع رحم زیاد شود خداوند آن مردم را لعنت می کند و در خانواده می توان فرزندان را با این آداب آشنا کرد. احادیث و روایات زیادی در تکریم میهمان داریم که باعث افزایش رزق و روزی و برکت و طول عمر می شود.

۵-دوری از اسراف و تبذیر: برای اینکه تمام نعماتی که خدا در اختیار ما قرار گذاشته است به شکل موجه و متوازن بین همه تقسیم گردد باید جلوی زیاده‌خواهی نفس خودمان را بگیریم و یک موازنه عقلی بین منابع و مصرف ترسیم کنیم. اسراف و تبذیر از نظر عقلی و منطقی و عرفی کاملا” نکوهیده است و شرع مقدس هم بشدّت نهی کرده است. بی تفاوتی نسبت به منابع ملی و سرمایه های یک کشور باعث می‌شود که بلایای طبیعی هم به وجود بیاید، چون کفران نعمت در پی خود عذاب و نقمت دارد.



نظرات

    پاسخی بگذارید